Ngữ pháp JLPT N5–N1

Mặc dù… nhưng…

Dạng viết bằng chữ Hán của にもかかわらず; đọc như nhau.

Suốt…; trải khắp…

Chỉ một khoảng thời gian hoặc phạm vi kéo dài.

Cùng với…; đi kèm với…

Hai sự việc hoặc sự thay đổi có quan hệ đi kèm nhau.

Trước khi…; trước thềm…

Nêu việc được làm trước một sự kiện chính, thường dùng trong văn viết.

Ngoài… ra còn…; thêm vào…

Bổ sung một yếu tố vào điều đã nêu, thường có も ở phía sau.

Hướng về…; nhắm tới…

N + に向かって nêu hướng di chuyển, hướng nhìn hoặc người nhận lời nói. Khi nêu mục tiêu cần phân biệt với に向けて theo câu.

Dựa trên, căn cứ vào…

Lấy quy tắc, bằng chứng, dữ liệu hoặc kinh nghiệm làm cơ sở cho hành động hay phán đoán.

Đáp lại, đáp ứng…

Thường dùng với mong đợi, yêu cầu hoặc lời kêu gọi; không phải mọi trường hợp trả lời câu hỏi.

Tùy theo…; phù hợp với…

N + に応じて điều chỉnh cách làm hoặc kết quả cho phù hợp mức độ, yêu cầu hay hoàn cảnh. Đọc おうじて; phân biệt に応えて là đáp lại mong đợi, yêu cầu.

Chắc chắn là…

Thể thường + に決まっている nhấn mạnh sự tin chắc theo phán đoán của người nói, đôi khi có cảm xúc; không nhất thiết đã được kiểm chứng khách quan.

Theo, phù hợp với…; dọc theo…

ニーズに沿って: phù hợp với nhu cầu. Có thể dùng với đường đi thực tế hoặc kế hoạch, yêu cầu.

Chắc hẳn; chắc chắn là…

Thể thường + に相違ない thể hiện nhận định tin chắc của người nói, tương đối trang trọng. Đây vẫn là đánh giá dựa trên căn cứ, không tự biến thành chứng minh.

Tốt nhất vẫn nên…; càng… càng tốt

Nêu lựa chọn lý tưởng để an toàn hoặc thuận lợi; không có nghĩa là bắt buộc tuyệt đối.

Chỉ là…; không hơn…

Giới hạn mức độ hoặc đánh giá rằng sự việc không có ý nghĩa lớn hơn điều được nêu.

Bất kể…; không phụ thuộc…

Dùng khi một khác biệt về điều kiện không ảnh hưởng đến kết luận.

Liên quan đến; có ảnh hưởng đến.

人生に関わる選択: lựa chọn liên quan đến cuộc đời. Dạng に関わらず lại có nghĩa bất kể, không phụ thuộc vào.

Riêng, chỉ đúng…; cứ đúng lúc…; riêng người ấy thì không thể…

Có thể giới hạn một trường hợp, than phiền việc bất ngờ cứ xảy ra đúng lúc, hoặc thể hiện sự tin tưởng rằng người được nêu không làm điều xấu. Đọc cả câu để chọn nghĩa.

Không chỉ…; không giới hạn ở…

Mở rộng phạm vi từ một đối tượng sang các đối tượng khác. Thường có も hoặc まで ở vế sau.

Chỉ giới hạn ở…; tốt nhất là…

Trong quy định, Nに限る giới hạn đối tượng. Trong lời đánh giá, Vる／Vない／N + に限る nêu lựa chọn mà người nói cho là tốt nhất. Nghĩa phụ thuộc câu.

Vào dịp…; khi tiến hành…

N／Vる + に際して thường mở đầu lời dặn hoặc chuẩn bị cho một sự kiện quan trọng, trong văn phong trang trọng.

Không…

Dạng chưa hoàn tất của động từ + ぬ là phủ định văn viết của ない; する thành せぬ. Không tách ぬ trong một từ ghép rồi tự áp dụng quy tắc này.

Phải làm…

Dạng văn viết của なければならない; する chuyển thành せねばならない.

Chỉ; duy nhất

Giới hạn phạm vi đối tượng đang nói tới.

Không chỉ… mà còn…

Cách nói trang trọng, mở rộng phạm vi tương tự だけでなく.

… cũng là điều dễ hiểu

Thể thường + のももっともだ cho rằng phản ứng hoặc kết quả là hợp lý xét theo nguyên nhân đã nêu.

Xét trên phương diện…

Nの上では giới hạn nhận định trong lý thuyết, quy định hoặc một mặt đánh giá. Có thể hàm ý thực tế khác với điều trên giấy.

Dưới sự…; trong điều kiện…

Nêu sự quản lý, hướng dẫn hoặc điều kiện làm nền cho hành động.

Tạm chưa xét…

N hoặc mệnh đề nghi vấn + はともかく gác một khía cạnh sang bên để nói điều đáng ưu tiên hoặc chắc chắn hơn.

Vốn dĩ; ngay từ đầu; đương nhiên

Trong AはもとよりBも có nghĩa “không chỉ A mà cả B”; khi đứng riêng thường là “vốn dĩ, đương nhiên”.

Khoảng, chừng…

Số lượng + ばかり ước lượng một lượng gần đúng. Đây là nghĩa khác với chỉ toàn… và Vたばかり vừa mới làm.

Không chỉ… mà còn…

Mở rộng thêm một điều ngoài vế trước, thường đi với も、まで hoặc さえ.

Cứ ngày càng…; chỉ còn việc…

Vるばかりだ có thể nói một biến đổi tiếp diễn theo một chiều. Sau hành động đã chuẩn bị xong, còn có cách dùng chỉ còn làm việc đó; cần phân biệt theo bối cảnh.

Chỉ vì… mà…

Trong mẫu nguyên nhân, thường dẫn tới kết quả đáng tiếc. Phân biệt ばかり＋に chỉ phạm vi tập trung trong câu khác.

Theo cách…; theo kiểu…

ふうに nêu cách làm hoặc cách biểu hiện; この／その／あの／どんなふうに chỉ cách thức cụ thể hoặc hỏi cách thực hiện.

Có lẽ không…; sẽ không…

Có thể là suy đoán phủ định hoặc ý chí không làm; xác định theo chủ ngữ và câu.

Nếu là… thì còn được, chứ…

So sánh một trường hợp có thể chấp nhận với trường hợp sau khó chấp nhận hơn.

Theo đúng…; cứ theo…

Nの／Vる + ままに có thể chỉ làm theo chỉ dẫn, ý muốn hoặc để diễn biến tự nhiên. Phân biệt Vたまま để nguyên một trạng thái.

Suýt nữa thì…; chỉ còn một chút là…

もう少しで có thể đi với ところだった để nói việc đã suýt xảy ra, hoặc với vị ngữ tương lai để chỉ gần đạt mốc.

Bất chấp…; không màng…

N／Vるの + もかまわず nói người thực hiện bỏ qua điều thường phải quan tâm, thường kèm đánh giá của người nói.

Tuy nhiên, cần nói thêm là…

もっとも dùng để thêm ngoại lệ hoặc điều kiện điều chỉnh nhận xét trước. Phân biệt 最も đọc もっとも nghĩa là nhất.

Vì… mà; bởi vì…

Cuối lời giải thích, thể thường + もの／もん nêu lý do có sắc thái phân trần; danh từ hoặc tính từ な thường dùng だもの／だもん. Khác danh từ 物 chỉ đồ vật.

Không đời nào…; là điều gì, thứ gì…

Cuối câu có thể phủ định mạnh bằng câu hỏi tu từ; trong どんなものか là câu hỏi về tính chất, không phải phủ định.

Có nét, có sức…; có một điều, một vật…

Trong đánh giá, như 感動させるものがある, nói có sức gợi cảm xúc. Khi chỉ sự tồn tại, もの là danh từ “điều, vật”.

Thường, vốn dĩ…; thật là…; từng thường làm…

Có thể nói quy luật hoặc lẽ thường, cảm thán, hay hồi tưởng thói quen với Vたものだ. Không dịch cố định thành một nghĩa trong mọi câu.

Bởi vì… nên…

Nêu hoàn cảnh để giải thích, thường có sắc thái phân trần. Phân biệt もの là đồ vật trong các cấu trúc khác.

Không nên…

Thường nêu lời khuyên hoặc chuẩn mực chung; không phải mọi câu đều mang nghĩa cấm theo luật.

Nếu có thể…; nếu dám, nếu lỡ… thì…

Sau động từ khả năng, thường là giả định khó thực hiện và mong ước. Sau dạng ý chí như しようものなら, thường cảnh báo kết quả không tốt. Cần phân biệt hai cấu trúc.

Tuy… nhưng…

Nối hai vế có quan hệ tương phản; cũng có thể là もの cộng trợ từ の trong cấu trúc khác.

… cũng là điều đương nhiên

Vる／Vた + のも当然だ, Nでも当然だ giải thích rằng phản ứng hay kết quả có căn cứ dễ hiểu. Không dịch も riêng thành một hành động bổ sung.

Chẳng bao lâu; rồi cuối cùng

やがて nêu giai đoạn hoặc kết quả sắp đến theo diễn tiến thời gian. Không nhất thiết là ngay lập tức.