Ngữ pháp JLPT N5–N1

Chắc chắn không thể…; không đời nào…

Nối sau thân Vます, thường trong khẩu ngữ. Nhấn mạnh sự phủ định hoặc dự đoán không thể xảy ra, không phải cấm đoán.

Vừa… vừa…; tuy biết, tuy đang… nhưng…

Thân Vます + つつ có thể nối hai hành động đồng thời, hoặc nêu sự trái ngược giữa nhận thức và hành động. つつある là mẫu khác chỉ thay đổi đang diễn ra.

Đang dần…; đang trong quá trình…

Thân Vます + つつある chỉ sự thay đổi đang diễn tiến. Không dùng như từ thay thế cho mọi trạng thái đang tiếp diễn với ている.

Nếu cứ… thì sẽ…

Vている + は, thường ở dạng ていては, nêu tình trạng kéo dài dẫn đến kết quả bất lợi. Không mặc định mọi ては đều là cấm đoán.

Chỉ khi làm… mới…

Nhấn mạnh hành động trước là điều kiện quan trọng để có kết quả hoặc giá trị sau.

Rất…; không chịu nổi cảm giác…

Vて／い形くて／な形で + たまらない diễn tả cảm giác hoặc mong muốn mạnh đến mức khó chịu đựng; thường là cảm nhận của chủ thể.

Dù có phải… cũng làm

Vて + でも nhấn mạnh quyết tâm đạt mục tiêu kể cả phải dùng biện pháp hoặc chịu sự hy sinh được nêu trước đó.

Rất…; không sao ngăn được cảm giác…

Vて／い形くて／な形で + ならない nhấn mạnh cảm xúc hoặc cảm giác tự nhiên, khó kiềm chế; không dùng cho mọi việc chủ động cố ý.

Nếu… thì…; cứ… rồi lại…

Có thể nêu điều kiện dẫn đến kết quả không mong muốn. VてはV diễn tả lặp lại các hành động; てはいけない là mẫu cấm đoán. Đọc cả cấu trúc.

Không thể cứ tiếp tục…

Hoàn cảnh buộc phải chấm dứt trạng thái hiện tại để hành động khác; không đơn thuần là cấm đoán.

Không được làm…

Vて＋はならない nêu điều cấm hoặc điều phải tránh; trang trọng hơn ちゃいけない.

Cứ… rồi lại…

Vては…Vては… diễn tả các hành động hoặc trạng thái lặp lại theo chu kỳ; khác mẫu てはいけない chỉ cấm.

Không thể cứ mãi chỉ…

Vて + ばかりはいられない nói hoàn cảnh đòi hỏi chuyển sang việc khác, thay vì cứ lặp lại hoặc duy trì hành động hiện tại.

Đến mức phải làm… để…

Nêu một hành động hoặc sự hy sinh vượt mức thường được xem là hợp lý, thường kèm đánh giá.

Kể từ khi… cho đến nay

Lấy hành động trước làm mốc bắt đầu cho trạng thái hoặc sự việc kéo dài sau đó.

… là đương nhiên

Vて + 当然だ đánh giá kết quả là hợp lẽ theo tình huống trước. Có thể gặp い形くて当然 hoặc な形で当然.

Chỉ là… mà thôi

N + でしかない giới hạn đánh giá về một đối tượng, thường giảm nhẹ giá trị hoặc vai trò của nó.

Như vậy có nghĩa là…

ということは có thể lấy thông tin trước làm căn cứ suy ra điều sau. Trong mệnh đề khác, こと còn có thể chỉ là danh từ hóa nội dung.

Theo cách…; với ý rằng…

Mệnh đề + というふうに mô tả cách suy nghĩ, cách nói hoặc biểu hiện; cần giữ nội dung đứng trước làm đối tượng được diễn giải.

Đúng là…; như vậy mới gọi là…

Thể thường + というものだ nêu đánh giá của người nói về bản chất hoặc tính hợp lý. Phân biệt với というもの dùng gọi tên hay nêu khái niệm.

Không phải cứ… là đúng, là đủ

Bác bỏ một cách đánh giá hoặc suy luận đơn giản về sự việc.

Như…; chẳng hạn…

Đưa ra ví dụ hoặc nhóm đối tượng tiêu biểu, không nhất thiết liệt kê hết.

… chẳng hạn; nghe nói…

NとかNとか liệt kê ví dụ không đầy đủ. Ở cuối lời truyền đạt, とか có thể là thông tin nghe được chưa nói chắc; cần tách hai cách dùng.

Đã sắp làm…; suýt nữa đã…

Có thể kể thời điểm ngay trước một hành động, hoặc nói việc suýt xảy ra nhưng đã tránh được. Dấu hiệu như もう少しで giúp xác định nghĩa “suýt”.

Đúng lúc, đúng tình huống… thì…; tại chỗ…

Trong mệnh đề thời gian thường nói một sự việc đến đúng lúc đang, định hoặc vừa làm. Cũng có thể chỉ địa điểm thật.

Xét từ việc thấy… thì có lẽ…

Lấy dấu hiệu quan sát được làm căn cứ suy đoán.

Dù giả sử… thì…

Thể thường + としても thừa nhận một giả định rồi nói kết luận vẫn không thay đổi. Không khẳng định giả định đã có thật.

Không một… nào

Số lượng tối thiểu + として + phủ định nhấn mạnh không có ngoại lệ, như một ngày cũng không. Khác Nとして nghĩa là với tư cách.

Đã… từ lâu rồi

とっくに nhấn mạnh một việc hoàn thành sớm hơn nhiều so với lúc đang nói hoặc mốc được dự kiến.

Chắc chắn…; dù…

Cuối lời đáp khẳng định, とも có thể nhấn mạnh sự chắc chắn. Trong cấu trúc nhượng bộ văn viết, とも có thể mang nghĩa dù… cũng…; không gộp hai cách dùng.

Đồng thời với…

N／Vる + と同時に có thể chỉ hai sự việc xảy ra cùng lúc hoặc cùng thừa nhận hai mặt của một đối tượng.

Có thể cho rằng…; được nhận định là…

Lối diễn đạt suy luận tương đối khách quan trong văn viết.

Đằng nào cũng…

どうせ nêu điều người nói cho rằng khó thay đổi; có thể mang sự buông xuôi hoặc ý làm cho đáng công khi đã làm.

Có vẻ như; xem ra

どうやら nêu kết luận suy đoán từ các dấu hiệu, thường đi với ようだ hoặc らしい; chưa phải khẳng định chắc chắn.

Không những không… mà còn…; không chỉ… mà còn…

Có thể nêu điều trái hẳn dự đoán hoặc mức vượt xa điều trước. Quan hệ khẳng định, phủ định phụ thuộc cả hai vế.

Không phải lúc, không có điều kiện để…

Hoàn cảnh khiến không thể nghĩ đến hay thực hiện việc đó; cũng có thể nói mức thực tế vượt xa điều được nêu.

Nếu không… thì không thể…

Vない + ことには + kết luận phủ định nhấn mạnh việc trước là bước tối thiểu phải có để thực hiện hoặc biết điều sau.

Không thể không làm…

Không kìm được cảm xúc hoặc thôi thúc; gần với ずにはいられない.

Ngoài ra…; vẫn còn…

なお có thể bổ sung thông tin liên quan trong thông báo hoặc chỉ trạng thái vẫn tiếp diễn. Không phải lúc nào cũng dịch là hơn nữa.

Khỏi phải… mà vẫn giải quyết được

Vない bỏ い + くて済む nói tránh được một việc vốn có thể cần làm. Tương ứng với ずに済む; không mang nghĩa cấm.

Cũng có phần…; không phải hoàn toàn không…

Phủ định kép biểu thị sự thừa nhận dè dặt; mức độ khẳng định thường không mạnh.

Nhân dịp bắt đầu…

N／Vる + にあたって nêu thời điểm bắt đầu một việc quan trọng để nói chuẩn bị, quyết tâm hoặc điều cần lưu ý.

Đối với…; nếu đứng về phía…

Dùng khi xét cách nghĩ của một người hoặc bên liên quan.

Dù là… hay là…

AにしてもBにしても đưa ra hai trường hợp cùng dẫn tới nhận xét phía sau. Nếu chỉ có một にしても, thường là dù thừa nhận điều đó thì…

Dù là… hay là…

AにしろBにしろ liệt kê các khả năng mà kết luận chung vẫn đúng; không diễn tả việc thay phiên làm A và B.

Dù là…; dù… hay…

Văn phong tương đối trang trọng. AにせよBにせよ: dù A hay B thì điều sau vẫn đúng.

Vì…; mỗi…; về…

Trong thông báo có thể chỉ lý do; sau đơn vị chỉ “mỗi”; お問い合わせにつき có thể là “về việc hỏi”.

Mỗi khi… lại…; dù… hay… đều…

Vるにつけ thường kéo theo cảm xúc, suy nghĩ. AにつけBにつけ nêu cả hai trường hợp. Không tách mẫu này khỏi động từ 身につける hay 水につける.

Tại…; bằng…; đến mốc…

にて là cách nối trang trọng tương ứng một số cách dùng của で, như địa điểm, phương tiện hoặc thời điểm kết thúc. Không thay cho mọi trợ từ に.

Chính là…; không gì khác ngoài…

N + にほかならない khẳng định bản chất, nguyên nhân hoặc căn cứ cốt lõi của sự việc một cách mạnh và tương đối trang trọng.