Ngữ pháp JLPT N5–N1

Sau cùng, rốt cuộc sau một quá trình…

Vた／Nの＋あげく thường dẫn đến kết quả không mong muốn sau nhiều cố gắng, cân nhắc hoặc diễn biến.

Hoặc; hoặc có thể…

あるいは nối những lựa chọn, thường trong văn viết. Khi nêu phỏng đoán, có thể mang nghĩa hoặc cũng có thể là, tùy câu.

Đột ngột; ngay lập tức mà không báo trước

いきなり nhấn mạnh một việc xảy ra bất ngờ, thiếu bước chuẩn bị hoặc chuyển tiếp. Không chỉ đơn thuần là tốc độ nhanh.

Cuối cùng đã đến lúc; ngày càng…

いよいよ nhấn mạnh giai đoạn chờ đợi đã tới hoặc tình hình tiến triển rõ hơn. Chọn nghĩa theo động từ và bối cảnh.

Cái thường được gọi là…

いわゆる đứng trước tên gọi hoặc cách phân loại đã quen dùng; không phải lời giải thích lại tùy ý của riêng người nói.

Hơn nữa; đã vậy lại còn…

おまけに bổ sung một thông tin làm nhận xét trước mạnh thêm; có thể dùng cho điều thuận lợi hoặc bất lợi.

Xin vui lòng…

お + thân Vます + 願う là cách nhờ vả trang trọng, như お待ち願います. Không nhầm với mọi cụm có danh từ お名前 và động từ お願いする.

Ngược lại với dự tính

かえって dùng khi hành động nhằm tạo kết quả tốt lại dẫn đến kết quả trái mong đợi; không dùng cho mọi sự đối lập trung tính.

Cứ tưởng… nhưng hóa ra…; vừa… thì…

Có thể sửa nhận định trước hoặc diễn tả chuyển biến xảy ra rất nhanh.

Có thể dẫn tới…; có nguy cơ…

Thân Vます + かねない dự báo khả năng xảy ra, thường mang tính cảnh báo. Không dịch là “không thể” như かねる.

Khó có thể làm; không thể đáp ứng (cách nói dè dặt)

Nối sau thân Vます, như 判断しかねる: khó đưa ra phán đoán. Thường dùng khi từ chối lịch sự hoặc khó thực hiện vì hoàn cảnh. Phân biệt かねない: có khả năng xảy ra, thường là điều không tốt.

Cứ như thể…

So sánh cách thể hiện với một giả định; không khẳng định điều được so sánh là thật.

Chính vì… nên mới…

Thể thường + からこそ nhấn mạnh lý do có vai trò quyết định hoặc đặc biệt đối với kết quả; danh từ và tính từ な thường có だ trước から.

Ngay từ… đã…; xét từ…

Lấy một dấu hiệu tiêu biểu làm căn cứ đánh giá toàn thể, hoặc nhấn mạnh ngay yếu tố đầu tiên.

Xét từ…; theo góc nhìn của…

Nêu căn cứ suy luận hoặc lập trường để đưa ra đánh giá.

Dù chỉ vì… thì cũng không hẳn…

Thường đi với phủ định ở vế sau để bác bỏ suy luận đơn giản từ lý do trước đó.

Một khi đã… thì…

Lấy sự việc đã chấp nhận hoặc xác định làm tiền đề cho trách nhiệm, quyết tâm hay kết luận.

Nhìn từ…; xét theo…

Nêu góc nhìn hoặc căn cứ cho nhận xét, không nhất thiết là nhìn bằng mắt.

Xét về…; từ góc nhìn…

N + から言うと lấy một mặt, tiêu chí hoặc lập trường làm cơ sở đánh giá; không phải mọi trường hợp đều là lời nói được trích dẫn.

Vừa mới… thì đã…

Vる + か + Vない + かのうちに diễn tả việc sau xảy ra gần như đồng thời với lúc việc trước vừa bắt đầu hoặc kết thúc. Hai động từ ở hai ô thường cùng một từ.

Nhân, bắt đầu từ một sự việc mà…

Nêu sự việc mở đầu cho một thay đổi hoặc hành động mới; không nhất thiết là nguyên nhân duy nhất.

Đã… mà còn…

くせして là cách nói thân mật, mang trách móc của くせに. Không thích hợp để nhận xét lịch sự về người trên hoặc sự việc trung tính.

Có vẻ…

Hậu tố sau một số gốc tính từ, như 悲しげ: có vẻ buồn. Không ghép tùy ý với mọi tính từ.

Biết bao; đến nhường nào

どれほど／どんなに…ことか bộc lộ cảm xúc mạnh trước mức độ, thường là câu cảm thán hoặc hồi tưởng. Không phải câu hỏi cần trả lời một sự việc.

Là việc…; nên…; thật là…

こと có thể danh từ hóa sự việc; cuối câu có thể khuyên nên làm hoặc bộc lộ cảm xúc. Không mặc định mọi ことだ đều là lời khuyên.

Vì là… nên chắc…

Nのことだから thường dựa vào đặc điểm quen thuộc của người hoặc sự vật để suy đoán. Trong ということだから có thể chỉ “vì thông tin là…”.

Không làm… mà…

Vることなく nối với hành động hoặc trạng thái khác, gần với ないで; thường dùng trong văn viết.

Điều đáng… là…

Trong mẫu 残念なことに／驚いたことに, nêu cảm xúc hoặc đánh giá của người nói trước sự việc. Phân biệt với ことにする “quyết định làm”.

Không có nghĩa là…

ことにはならない bác bỏ hệ quả mà người nghe có thể suy ra; việc trước có thể đúng nhưng chưa đủ để kết luận điều sau.

Đành phải…; không còn lựa chọn nào khác ngoài…

Dùng dạng phủ định cổ: Vない bỏ ない + ざるを得ない; riêng する thành せざるを得ない. Nhấn mạnh bị hoàn cảnh buộc phải làm, không phải sở thích.

Hơn nữa; lại còn…

しかも thêm một đặc điểm làm điều vừa nói rõ hoặc mạnh hơn, thường cùng hướng đánh giá với thông tin trước.

Không cần, không phải… mà vẫn ổn

Vない bỏ ない + ずに済む; する thành せずに済む. Một việc vốn có thể cần làm đã tránh được mà vẫn giải quyết xong.

Không biết có phải do…

Thể thường + せいか đưa ra một nguyên nhân chưa chắc chắn, thường cho kết quả bất lợi. Khác せいで khẳng định quan hệ nguyên nhân rõ hơn.

Đã mất công…; cơ hội hiếm có…

せっかく nhấn mạnh công sức hoặc dịp tốt. Với のに thường bày tỏ tiếc công; với から có thể khuyên tận dụng cơ hội.

Ít nhất cũng…

せめて nêu mức tối thiểu người nói mong muốn trong hoàn cảnh chưa thể đạt điều tốt hơn. Khác một con số tối thiểu được xác định khách quan.

Nếu làm thế thì…; vậy thì…

そうすると lấy hành động hoặc thông tin vừa nêu làm điều kiện để suy ra tình huống tiếp theo; không phải mọi câu đều chỉ thứ tự thời gian.

Nhắc mới nhớ…

そう言えば dùng khi lời nói hoặc tình huống hiện tại gợi người nói nhớ một thông tin liên quan. Không phải dẫn lại nguyên văn mọi lời trước đó.

Thêm vào đó

その上 nối thêm một thông tin cùng hướng với điều trước; phân biệt vị trí thực tế その上に nghĩa là ở trên đó.

Ấy vậy mà…

それなのに nối một kết quả trái với điều đáng lẽ được kỳ vọng từ câu trước, thường có ngạc nhiên hoặc bất mãn.

Nếu vậy; thế thì

Đưa ra phản ứng hoặc đề nghị dựa trên thông tin vừa nghe.

Dù vậy thì…; thế nhưng quả là…

Chấp nhận chuyện trước rồi nêu cảm nhận hoặc điều vẫn thấy bất thường, đáng ngạc nhiên.

Hãy… đi

Thân Vます + たまえ là lời sai khiến của người có vị thế cao hơn, thường gặp trong văn chương hoặc lối nói cũ. Tránh dùng như lời nhờ vả lịch sự thông thường.

Quả xứng với…; chính vì… nên…

Kết quả phù hợp với năng lực, đặc điểm hay mức độ được thừa nhận trước đó.

Chính vì… nên càng…; chỉ riêng…

Trong mẫu nguyên nhân, nhấn mạnh kết quả tương ứng. Trong 行動だけに注目, đây là だけ＋に: chỉ chú ý riêng hành động.

Quả xứng đáng; không uổng công

だけのことはある xác nhận kết quả xứng với công sức, kinh nghiệm hoặc danh tiếng trước đó; không dùng như một phép đếm số lượng.

Ít nhất riêng…; chỉ riêng… thì…

だけ giới hạn phạm vi, は nhấn mạnh đối chiếu. やれるだけはやる có nghĩa làm hết mức có thể; cần đọc cả cụm, không ghép một nghĩa cứng cho mọi câu.

Ít ra vẫn còn đỡ hơn

Mệnh đề thể thường + だけましだ đánh giá tình huống chưa tốt nhưng vẫn hơn một khả năng tệ hơn.

Ngay cả…, cũng…; bởi vì, nhưng mà…; nghe nói…

Sau danh từ có thể mang nghĩa “ngay cả”. Đầu lời đáp thường nêu lý do hoặc biện bạch. Ở cuối lời thuật lại, có thể là cách dẫn lời thân mật.

Hoàn toàn không; một chút cũng không

ちっとも đi với vị ngữ phủ định để nhấn mạnh mức độ bằng không; thường dùng trong hội thoại.

Nhân tiện; nói thêm là…

Dùng bổ sung thông tin có liên quan đến nội dung vừa nói.