Ngữ pháp JLPT N5–N1

Dù đã đến tận… vẫn…

N／Vる + に至っても nhấn mạnh một mốc muộn hoặc nghiêm trọng đã tới mà tình trạng mong thay đổi vẫn chưa đổi.

Đi đến, đạt tới một giai đoạn hoặc kết quả

Có thể chỉ quá trình cuối cùng đạt tới một mốc; に至るまで nhấn mạnh phạm vi đến tận mốc đó.

Đến tận…; kể cả chi tiết cuối cùng…

Nhấn mạnh phạm vi bao trùm từ mức lớn đến cả mức nhỏ được nêu.

Nếu hỏi ý kiến… thì…

N chỉ người + に言わせれば dẫn quan điểm theo cách nhìn riêng của người đó, đôi khi có hàm ý người nói không hoàn toàn đồng tình.

Không đáng…

Vる + に足らない／に足りない đánh giá việc đó không đáng để bận tâm, lo sợ hoặc bàn tới. Khác 足りない chỉ thiếu số lượng.

Đáng để…; đủ để…

Vる + に足る／に足りる đánh giá có đủ giá trị hoặc căn cứ cho hành động sau, thường gặp trong 信頼するに足る.

Không phải chuyện chỉ xảy ra riêng với…

Khẳng định hiện tượng cũng tồn tại ở những phạm vi khác.

Không khó để…

Thân Vます + に難くない thường đi với 想像する／理解する để nói có thể dễ dàng hình dung hoặc hiểu; văn phong trang trọng.

Lặp đi lặp lại…

NにNを重ねて nhấn mạnh nhiều lần thực hiện cùng một loại hành động, như cân nhắc hoặc nỗ lực, trước khi đi đến kết quả.

… phải biết; vô cùng…

Mệnh đề + のなんのって là cách cảm thán khẩu ngữ về mức độ rất cao, thường dẫn đến một kết quả hoặc khó khăn cụ thể.

Không biết… nữa; biết bao…

のやら／ものやら／ことやら có thể bộc lộ điều chưa rõ hoặc cảm xúc về mức độ. Câu có từ nghi vấn thường giúp xác định cách hiểu.

Không biết là… hay…

AのやらBのやら liệt kê khả năng đối lập mà người nói chưa phân định được; thường mang sắc thái bối rối.

Tột cùng của…

N + の極み nhấn mạnh mức độ cực cao của cảm xúc hoặc trạng thái; là lối diễn đạt trang trọng, không ghép tùy tiện với mọi N.

Vô cùng…; thật là…

N chỉ cảm xúc, thường trang trọng + の至り nhấn mạnh mức độ cao nhất của niềm vinh dự, biết ơn hoặc hổ thẹn.

Đừng nói đến…; đến cả… cũng…

Thường nêu việc mức thấp hơn còn không đạt, nói gì đến điều cao hơn.

Tạm gác… sang một bên

Chuyển trọng tâm sang điều cần xét trước; 何はさておき là “trước hết, trên hết”.

Gạt… sang một bên để mải làm việc khác

N + はそっちのけで／をそっちのけで nói bỏ qua việc hoặc người đáng phải quan tâm để tập trung quá mức vào điều khác.

Bất kể… ra sao

Đặt tình trạng hoặc đánh giá trước ra ngoài điều kiện của kết luận sau.

Chính vì… nên mới…

Nhấn mạnh điều kiện trước là lý do quan trọng của hành động hoặc kết quả sau.

Nếu… thì coi như hết chuyện, hết cách

Nói rằng khi điều đó xảy ra hoặc được viện ra, việc bàn tiếp hay nỗ lực khác không còn ý nghĩa.

Mang dáng vẻ…

Hậu tố びる tạo một số từ chỉ vẻ bề ngoài hoặc tính chất, như 大人びる. びて và びた là dạng biến đổi; không tự ghép với mọi danh từ.

Cách thể hiện; dáng vẻ khi làm…

N／thân Vます + ぶり／っぷり chỉ cách hành động hoặc biểu hiện, như dáng ăn, cách nói. Phân biệt khoảng thời gian + ぶり là sau bao lâu mới lại làm, một nghĩa khác.

Làm ra vẻ…

N hoặc gốc tính chất + ぶる nói tỏ ra mang một vai trò hay đặc điểm, đôi khi có ý không thật. ぶって／ぶった là các dạng nối, bổ nghĩa.

Không được…

Cách cấm đoán trang trọng, thường trên nội quy hoặc biển báo.

Để, nhằm…

Sau Vる, nêu mục đích trang trọng; する có thể thành すべく.

… đúng như điều tất yếu

Vる + べくして + cùng động từ nhấn mạnh kết quả có nguyên do và gần như tất yếu, thường dùng khi nhìn lại một sự việc.

Không thể nào…

Vる + べくもない nói một hành động không có khả năng thực hiện trong hoàn cảnh đó. Đây là lối văn viết, không phải lời cấm.

Thà… còn hơn

Vる／Vた + ほうがましだ so sánh hai điều đều không tốt rồi chọn điều còn chịu được hơn. Không phải lời khen tích cực cho lựa chọn đó.

Không đến mức phải…; chưa đáng để…

Đánh giá sự việc không nghiêm trọng hoặc không cần hành động đến mức được nêu.

Làm liên tục, rất nhiều

Thân Vます + まくる nhấn mạnh thực hiện hành động dồn dập hoặc không ngừng; thường mang sắc thái khẩu ngữ.

Không được phép, không xứng với tư cách…

Vる＋まじきN; phê phán hành vi trái chuẩn mực, thường trong văn viết.

Chỉ là… mà thôi; nếu cần thì cứ…

Vたまでだ: chỉ đã làm như vậy thôi. Vるまでだ: nếu cần thì cứ làm; phải phân biệt theo dạng động từ trước đó.

Không cần đến mức phải…

Vるまでもない nói việc không cần thiết; 言うまでもない là điều hiển nhiên, không cần nói.

Dính đầy…

N + まみれ thường dùng với chất bẩn hoặc thứ không mong muốn bám nhiều lên người, vật. Không thay cho だらけ trong mọi trường hợp.

Hoàn toàn; toàn bộ

Trong câu phủ định thường là hoàn toàn không.

Mang vẻ…

N + めく diễn tả vẻ bề ngoài hoặc không khí gợi một đặc điểm, như 春めく. Là cách tạo từ có giới hạn, không ghép tự do với mọi N.

… cũng đáng nói, nhưng hơn nữa…

Thừa nhận vế trước rồi nhấn mạnh thêm vế sau.

Hoặc

もしくは nối các lựa chọn trong văn bản trang trọng, quy định hoặc thủ tục. Không phải từ chỉ suy đoán có lẽ.

Không hề làm… mà…

Thân Vます + もしないで nhấn mạnh bỏ qua việc lẽ ra phải làm trước, thường chứa lời phê bình.

Vì… nên…

Thể thường + もので dùng để giải thích hoàn cảnh cá nhân, thường có ý xin thông cảm; danh từ và tính từ な nối bằng なもので. Phân biệt với danh từ もの + である.

Với tư cách, giả định rằng…

Coi điều đó là cơ sở cho lập luận hoặc cách xử lý phía sau.

Quy định là…; quy ước rằng…

Thể thường + ものとする nêu quy định phải tuân theo hoặc giả định được chấp nhận làm cơ sở lập luận, thường trong văn bản trang trọng.

Được cho là, có thể suy đoán rằng…

Cách trình bày nhận định thận trọng, khách quan.

Giá mà… thì đã…; vậy mà…

Thường chứa tiếc nuối hoặc trách móc vì sự việc không diễn ra như mong muốn.

Đã đến mức…; không còn… nữa

もはや nhấn mạnh tình thế đã sang một giai đoạn mới; với phủ định thường nói điều trước không còn khả thi hoặc không còn đúng.

Gần như…; chẳng khác nào…

N + も同然だ đánh giá trạng thái gần tương đương với điều được nêu dù chưa hoàn toàn là nó.

Không hề…; tuyệt đối không…

Thân Vます + やしない, thường rút gọn từ はしない, nhấn mạnh phủ định trong khẩu ngữ, có thể kèm phàn nàn.

Nào là… nào là…

やれAやれB nhấn mạnh nhiều lời đòi hỏi hoặc việc dồn dập, thường có sắc thái than phiền.

Ngay khi… thì lập tức…

Vる＋や否や nói hai hành động nối nhau gần như tức thì; thường kể sự việc cụ thể trong văn viết.

Vì…; do đó…

Cách nêu nguyên nhân hoặc kết luận trang trọng, thường gặp trong văn viết.