Ngữ pháp JLPT N5–N1

Như thế nào; bất kỳ… nào

Văn viết trang trọng; いかなる場合でも là trong bất kỳ trường hợp nào.

Đến mức nào; dù thế nào

いかに có thể hỏi mức độ hoặc, khi đi cùng ても／とも, diễn tả dù ở mức nào. Cần xem phần kết của cấu trúc.

Quả thật; trông rất đúng kiểu…

いかにも có thể xác nhận một nhận xét hoặc nói biểu hiện rất phù hợp với hình dung về một người, sự vật.

Tùy thuộc vào…

Nの + いかんだ／いかんによっては đặt kết quả phụ thuộc vào tình trạng hoặc nội dung của N; lối diễn đạt trang trọng.

Bất kể… ra sao

Nの + いかんにかかわらず／いかんによらず／いかんを問わず khẳng định kết luận không bị điều kiện N chi phối.

Dù thế nào đi nữa

いずれにしても／いずれにしろ／いずれにせよ chốt rằng kết luận sau vẫn đúng bất kể lựa chọn hoặc điều kiện trước khác nhau.

Chưa thể tính là…

Nの／Vる + うちに入らない đánh giá mức độ quá nhỏ hoặc chưa đủ tiêu chuẩn để tính vào loại đó.

Khoảng…; đại thể; hoàn toàn…

およそ trước số lượng chỉ xấp xỉ. Trong nhận xét tổng quát hoặc đi với phủ định có thể mang nghĩa đại thể hoặc hoàn toàn; cần xem câu.

Nhân dịp, kết hợp để…; các vị

Sau danh từ là cách nối trang trọng; 方々（かたがた）đứng riêng chỉ nhiều người một cách kính trọng.

Bên cạnh công việc chính… còn…

Vる／Nの + かたわら nêu một hoạt động khác được duy trì song song với công việc hay vai trò chính, thường trong thời gian dài.

Từng…; trước kia

かつて nhắc một thời điểm trong quá khứ. Với phủ định như かつてない có thể nhấn mạnh chưa từng có.

Cứ tưởng… hóa ra lại…

Kết quả thực tế trái với dự đoán ban đầu.

Những…; tới…

Lượng + からある thường nhấn mạnh số lượng, trọng lượng lớn; からする thường nói mức giá cao; からの có thể bổ nghĩa danh từ sau một lượng lớn. Khác に／から chỉ nguồn gốc.

Dù… hay…

Một số cặp tính từ ở dạng かれ…かれ bao quát hai thái cực, như 遅かれ早かれ. Không tùy ý tạo cặp với mọi tính từ.

Có… hay không

Thể thường + か否か nêu hai khả năng có và không, tương ứng かどうか trong văn phong trang trọng.

… cũng… mà… cũng…

AもAならBもBだ nêu hai phía cùng có đặc điểm đáng chú ý, thường là phê bình cả hai. Cần nhận diện toàn bộ mẫu, không tách なら thành điều kiện riêng.

Nhân tiện… đồng thời…

N chỉ hành động + がてら kết hợp mục đích chính với một việc nhân tiện thực hiện trong cùng chuyến đi hay hoạt động.

Có vẻ…; mang sắc thái khó chịu của…

Hậu tố がましい thường tạo tính từ đánh giá một cách thể hiện quá mức hoặc không dễ chịu, như 言い訳がましい. Cách ghép bị giới hạn theo từ.

Vừa… thì ngay…

Hai hành động diễn ra gần như tức thì; thường mô tả sự việc cụ thể.

Nhất trong phạm vi…

N chỉ nhóm hoặc phạm vi + きっての + N nhấn mạnh người hay vật tiêu biểu bậc nhất trong nhóm đó.

Nếu phải… thì thà…

Vる + くらいなら nêu lựa chọn người nói muốn tránh để đề xuất phương án được xem là còn tốt hơn. Không chỉ so sánh mức độ số lượng.

Chỉ có… là…

Mệnh đề + くらいのものだ giới hạn đối tượng hoặc mức độ vào điều được nêu, thường hàm ý rất hiếm hoặc không đáng kể.

Toàn bộ cả…; cả… cùng tham gia

N + ぐるみ chỉ việc bao gồm cả một nhóm hay phạm vi liên quan, như 家族ぐるみ. Không phải đơn vị đếm số người.

Đúng là… nhưng…

こそ nhấn mạnh yếu tố được thừa nhận trước が／けれど, rồi vế sau nêu một mặt trái với điều người nghe có thể dự đoán.

Có… chứ không có…

Nこそあれ thường đi với phủ định ở vế sau để đối chiếu điều có thật với điều không có. Không hiểu あれ riêng như mệnh lệnh.

Có thể… chứ không…

Thân Vます + こそすれ nhấn mạnh việc trước là có thể hoặc có thật, còn việc đối lập sau thì không; thường đi cùng phủ định.

Vô cùng; không gì hơn

Tính chất + この上ない nhấn mạnh mức độ cao nhất; この上なく dùng như trạng ngữ. Chọn dạng nối phù hợp với từ đứng trước.

Toàn bộ; không chừa trường hợp nào

ことごとく nhấn mạnh sự bao quát mọi trường hợp trong phạm vi đang nói; thường đi với một kết quả chung.

Vì… nên…

Thể thường／Nの + こととて đưa lý do trong văn phong cổ hoặc trang trọng, thường để xin thông cảm hoặc giải thích hoàn cảnh.

Mà không làm…

Vることなしに, thường nói đạt hoặc thực hiện điều sau mà không qua bước trước.

Để không xảy ra việc…

Vる + ことのないように nêu mục tiêu tránh một hành động hoặc sự cố, thường trong lời dặn dò, cảnh báo.

Cũng một phần vì việc…

Nêu thêm một lý do góp phần vào kết quả, không khẳng định đó là nguyên nhân duy nhất.

Như…; giống như…

ごとく dùng theo kiểu trạng ngữ, ごとき bổ nghĩa danh từ, ごとし kết thúc nhận định trong văn viết. Có thể mang sắc thái khiêm nhường hoặc coi nhẹ tùy đối tượng.

Hẳn là…; chắc… lắm

Suy đoán có cảm thông của người nói, thường đi với だろう／でしょう.

Ra vẻ, trông như thể…; quả là…

Thường diễn tả vẻ bề ngoài khiến người ta có cảm giác như vậy.

Nếu không thì…

さもないと nối một lời yêu cầu hoặc điều kiện cần thiết với hậu quả bất lợi nếu không thực hiện.

Có vẻ như… đến mức khác thường

N + じみた bổ nghĩa danh từ, thường gợi tính chất bất thường hoặc không hợp hoàn cảnh. Đây là cách ghép từ có giới hạn.

Ngay cả… cũng…

N + すら／ですら nêu trường hợp cực đoan làm ví dụ để nhấn mạnh nhận xét, thường đi với phủ định nhưng không bắt buộc.

Toàn là…

N + ずくめ nói nhiều điều cùng thuộc một tính chất, thường là điều tốt hoặc một kiểu thống nhất, như いいことずくめ. Phân biệt まみれ thường là chất bẩn bám đầy.

Rốt cuộc không làm được…

Vない bỏ ない + ずじまい nói việc định hoặc muốn làm đã không thực hiện trước khi cơ hội kết thúc; する thành せずじまい.

Dù không làm…

Dạng văn viết gần với なくても; する chuyển thành せずとも.

Nhất định khiến…; không thể không…

Vない bỏ ない + ずにはおかない hoặc Vないではおかない nhấn mạnh tác động tất yếu hoặc ý chí mạnh buộc điều đó xảy ra. Khác ずにはいられない thiên về không kiềm được cảm xúc.

Không thể không… vì trách nhiệm hoặc hậu quả

ずには済まない／ないでは済まない nói hoàn cảnh xã hội, đạo lý hay hậu quả buộc phải làm. Phân biệt ずにはいられない nói không nén được thôi thúc.

Vừa… xong lại…

Vる／Vた + そばから diễn tả việc vừa xử lý đã lặp lại hoặc bị mất tác dụng, thường mang tính lặp và gây bất mãn.

Bỏ lỡ việc…

Thân Vます + そびれる nói không kịp hoặc không gặp đúng dịp để làm; không nhất thiết là cố ý bỏ qua.

Nhấn mạnh quyết tâm, thông báo hoặc cảnh báo

ぞ／ぜ là trợ từ cuối câu mang sắc thái mạnh, thân mật. Cần chú ý quan hệ người nói–nghe; không dùng thay đuôi lịch sự trong mọi hoàn cảnh.

Coi như đã…; thành ra là đã…

Vたことにする là chủ động coi như đã xảy ra dù thực tế có thể khác. Vたことになる nêu cách hiểu hoặc hệ quả theo giả định, tính toán.

Chỉ… mà thôi

ただ…のみだ giới hạn điều cần làm, kết quả hoặc tình trạng vào nội dung được nêu; là cách nói trang trọng.

Không nghĩ rằng mình đã…; không có ý…

Vた + つもりはない phủ nhận nhận thức hoặc ý định liên quan đến hành động đã được nêu; khác Vるつもりはない phủ nhận dự định tương lai.

Dù có làm… thì cũng…

Thường nêu rằng làm việc đó cũng không đạt kết quả mong muốn.